Berichtenapps zijn uitgegroeid tot het favoriete kanaal van cybercriminelen om gebruikers te misleiden. De afgelopen weken hebben de Nationale Politie en de Guardia Civil waarschuwingen uitgegeven over diverse frauduleuze campagnes die via WhatsApp circuleren, allemaal met één gemeenschappelijke factor: identiteitsdiefstal en psychologische druk om persoonlijke gegevens of geld te bemachtigen.
Van berichten vermomd als hotelaanbiedingen tot foto's die slechts eenmalig te bekijken zijn en afpersing verbergen: oplichters verfijnen voortdurend hun technieken om hun bedrog steeds geloofwaardiger te maken. De sleutel ligt in urgentie en angst , twee emoties die criminelen uitbuiten om slachtoffers impulsief te laten handelen.
De meest gebruikte technieken door oplichters
Volgens de Nationale Politie is een van de meest recente methoden het versturen van een foto met de vermelding 'privé'. Na het openen van de foto beschuldigt de afzender het slachtoffer ervan een privéafbeelding te hebben bekeken en begint hij psychologische druk uit te oefenen, mogelijk inclusief dreigingen met juridische gevolgen. Het doel is om angst in te boezemen om zo een betaling te eisen voor een niet-bestaand probleem.
De Guardia Civil heeft in samenwerking met het Nationaal Instituut voor Cyberbeveiliging (INCIBE) een waarschuwing uitgegeven over oplichtingspraktijken waarbij hotels en toeristische accommodaties worden nagebootst. De criminelen sturen een bericht met echte reserveringsgegevens – naam, data, reserveringsnummer – en waarschuwen dat het verblijf wordt geannuleerd als een verificatieproces via een frauduleuze link niet wordt voltooid. Deze nepwebsite is ontworpen om bankgegevens en persoonlijke informatie te stelen.
Volgens cybersecurity-experts zoals Kaspersky wint een andere techniek aan populariteit: het versturen van kwaadaardige bestanden vanuit eerder gehackte WhatsApp-accounts. Deze bestanden lijken op facturen, bankafschriften of incassobrieven, maar bij opening installeren ze software voor beheer op afstand op het apparaat. Vertrouwen in een bekende contactpersoon is het perfecte lokmiddel om het slachtoffer niets te laten vermoeden.
Bovendien blijft identiteitsdiefstal met behulp van profielfoto's een klassieke oplichtingstruc. Oplichters downloaden een foto van een contactpersoon, maken een account aan met een ander telefoonnummer en doen zich voor als die persoon om familie en vrienden om geld of informatie te vragen. Het eerste bericht is meestal onschuldig , zoals een melding van een nummerwijziging, om geen argwaan te wekken.
Advies van deskundigen over hoe u kunt voorkomen dat u slachtoffer wordt van oplichting.
Zowel de Nationale Politie als de Guardia Civil zijn het erover eens dat voorkomen beter is dan genezen. Bij onverwachte berichten is het allereerst belangrijk om geen links te openen of bestanden te downloaden van onbekende afzenders. Reageer ook niet op berichten en verstrek geen persoonlijke of bankgegevens. Let bovendien goed op telefoonnummers die niet beantwoord mogen worden.
Als het bericht afkomstig lijkt te zijn van een bekend bedrijf of een bekende dienst, is het raadzaam om de status van uw boeking of aanbieding te controleren via officiële kanalen , zoals de website of app waar u de aankoop heeft gedaan. Gebruik nooit het telefoonnummer of de link in het verdachte bericht.
Experts benadrukken ook het belang van het maximaliseren van de privacyinstellingen van WhatsApp . Dit omvat het beperken van wie je profielfoto kan zien, het voorkomen dat vreemden je toevoegen aan groepen en het inschakelen van tweestapsverificatie. Deze maatregelen maken het voor criminelen veel moeilijker om zich voor te doen als jou of toegang te krijgen tot je account.
Een andere veelvoorkomende aanbeveling is om op je hoede te zijn voor vacatures of promoties die via sms binnenkomen en die een makkelijk inkomen beloven in ruil voor simpele taken. Oplichters betalen vaak eerst kleine bedragen om vertrouwen te winnen en vragen vervolgens om stortingen om de zogenaamde inkomsten vrij te geven.
Wat te doen als u al slachtoffer bent geworden
Als u op een link hebt geklikt of bankgegevens hebt verstrekt, neem dan onmiddellijk contact op met uw financiële instelling om het incident te melden en uw rekeningactiviteit te controleren. Bewaar ook al het bewijsmateriaal van de fraude: schermafbeeldingen, telefoonnummers, links en bewijs van gedane betalingen.
De autoriteiten adviseren om een ​​klacht in te dienen bij de veiligheidsdiensten en, indien nodig voor advies, te bellen naar 017, de cybersecurity-hulplijn van INCIBE, een gratis en vertrouwelijke dienst.
Daarnaast is het essentieel om de afzender te blokkeren en het gesprek te verwijderen om verdere pogingen te voorkomen. Als er een applicatie voor beheer op afstand, zoals TeamViewer, is geïnstalleerd, moet deze onmiddellijk worden verwijderd en moeten alle wachtwoorden voor bankdiensten en e-mailaccounts worden gewijzigd.
Preventie blijft het meest effectieve middel. Kalm blijven, verdachte berichten controleren en niet toegeven aan de druk zijn gewoonten die het verschil kunnen maken tussen slachtoffer worden van fraude en fraude voorkomen. Autoriteiten herinneren ons eraan dat cybercriminelen zich voortdurend ontwikkelen, maar voorzichtigheid en informatie zijn de beste verdediging.
